آفت كش ها اغلب ازموادآلي ساخته ميشود.اسمpesticideازكلمه انگليسي pestبه معناي غارتگروزيان رسان وcideبه معناي كشنده درست شده است.
درميان سموم آفت كش ميتوان گروههاي زيررامشخص كرد:1-حشره كش ها
2-قارچ كش ها3-علف كش ها4-موش كش ها5-نماتدكش ها
حشره كش هاي مصنوعي فعلي در3گروه قراردارند:1-سموم آلي كلره2-استرهاي
اسيدفسفرريك3-كارباماتها
1-حشره كش هاي كلرهاازكلردادن به هيدروكربورهاي خوشبوي حلقوي بدست مي آيد.معروفترين سموم اين گروهD.D.T-آلدرين-ديلدرين-آندرين-هيتاكلرليندن ياايزومرگامايH.C.Hمي باشند.تمام اين سموم تقريبا غيرمحلول درآبند.تركيبات ثابتي هستند كه ده هاسال درخاك بدون تجزيه باقي مي مانند.
2-حشره كش هاي فسفره ازتركيب الكل هاي مختلف با اسيد فسفريك حاصل ميشود.معروفترين سم فسفره پاراتيون است.سموم فسفره برعكس سموم كلره كه ميدان عمل گسترده اي دارندتااندازه اي انتخابي ميباشندوهركدام روي يك ياچندحشره اثردارند.علاوه براين بيشترسموم فسفره زود درخاك وآب تجزيه ميشوندو
به مواد بي اثرتبديل ميگردند.معروفترين اين سموم پاراتيون-مالاتيون-D.D.V.P-ديازينون است.بعضي ازسموم فسفره مثل دمتون-فوسدرين وآندوتيون خاصيت سيستميك دارند.
3-كاربامات هااغلب استرهاي اسيد متيل كارباميك مي باشند.سوين ياكارباريل معروفترين كاربامات است كه اثرقابل توجهي روي لارو پروانه هاي برگ خواروسخت
بال پوشان داردودرعين حال سميت آن براي جانوران خون گرم بسياركم است.
قارچ كش ها برعليه بيماري هاي نباتي مثل سفيدك سيب زميني ومو-سياهك وزنگ
غلات وغيره كه سابقازيان هاي زيادي مي زدند،استعمال ميشوند.قديمي ترين قارچ كش ها نمك هاي مختلف،مس-گوگردومشتقات آن ها بودند.ولي اكنون قارج كش هاي آلي ساخته شده اند.
مشتقات اسيدفنوكسي استيك اولين تركيباتي بودندكه به عنوان علف كش جنبه بازرگاني پيداكرده اند.اين مواد پس ازپايان جنگ جهاني دوم براي ازبين بردن علف هاي هرزگندميان به كاربرده شدند.سيمازين به عنوان علف كش دركشت زارهاي ذرت وساير كشتزارهابيش ازپيش مورد استعمال دارد.اوره هاي جانشين شده مثل
Diuron-monuronوlinuronگروه ديگري ازعلف كش هاراتشكيل ميدهند.اين
علف كش به اندازه كافي درآب حل ميشوندونسبتا درخاك ثابتند.پيكلوران قويترين وثابت ترين علف كشي است كه تاكنون شناخته شده است.
طبقه بندي سموم شيميايي بادرنظرگرفتن حدودتاثيرآنها:
قارچ كش ها-حشره كش ها-كنه كش ها-نماتدكش ها-حلزون كش ها-موش كش ها
-علف كش ها
طبقه بندي سموم شيميايي براساس طرز به كاربردن آنها :
گرده هاموادآماده اي براي استفاده درمبارزه مي باشندوماده موثرآنها باموادمعدني نرم وخشك مخلوط شده است.براي جلوگيري ازتجزيه اجزاء تشكيل دهنده گرددرحين
بكاربردن،نگهداري ماده موثرباقطعات حامل شرط ضروري ميباشدوبايد به طوريكنواخت درماده حامل پخش شود.
محلول هارا ميتوان به دوقسمت تقسيم كرد:1-مايعات محلول2-پودرهاي محلول
مايعات محلول دراين نوع محلول ها اشكال زير وجوددارد:1-محلول هاي فيزيكي
2-محلول هاي كلوييدي3-امولسيون ها4-پودرهاي وتابل5-آئروزولها6-موادمخصوص
7-فوميگانها:اين موادعليه آفات انباري درسيلوها،آسياب ها،كشتي ها،كيسه هاو
همچنين آفات گلخانه ها وحشرات موزي خانگي وضدعفوني گياهان وميوه ها و
سبزيجات به كاربرده ميشوند.تركيبات فوق العاده سمي بوده وتركيبات زيرمواراستعمال
دارند:1-هيدروژن سيانور2-تركيبات متصاعدكننده فسفاين ومتيل بروميد
8-فوميگانهاي دودي:اين مواد براي مبارزه با افات مضر خانگي ، افات انباري،
آفات گلخانه اي وآفات فضاي آزاد به كار مي روندوبه شكل قرصها،نوارهاو فشنگهايي ميباشند كه درموقع سوختن دود توليد مي كنند كه حامل ماده موثربه صورت گاز ياذرات بسيارريزمي باشد
9_طعمه ها
10-آغشتني
11-رنگ ها
12-زخم ها:اين موادكه ازچسب، قير وصمغ درختان تهيه مي شوند جهت پوشاندن زخمها ومحل هرس درختان ميوه براي ممانعت از آلودگي به قارچ ها بكار مي رود
تركيبات جلوگيري كننده از بيماريهاي ناشي از كمبود مواد غذايي:
تركيبات سموم شيمايي: شامل مواردزير مي باشند:مواد موثر-مواد بي اثر يااضافي
مواد موثر:ماده موثر جز تركيبي بسيارمهم سم بوده وهمان طوركه ازاسمش بر
مي آيد قاعدتا تنها ماده اي است كه روي بيماري ياآفت اثر مي گذارد. كليه
علف كش هاي محتو ي كلرات سديم ياپتاسيم مانند بعضي از تركيبات 2,4DوMCPAوفوميگانها از مواد خالص مؤثر تشكيل شده اند.مواد مؤثرممكن است
معدني،آلي طبيعي ياآلي مصنوعي باشند.
مواد بي اثر:موادي هستند كه جهت فراهم نمودن مشخصات موردنظر،محفوظ نگه داشتن يابالابردن اثرسموم به آنها اضافه مي شوند.اين موادعبارتنداز:موادجامد-حلالها
موادامولسيون كننده:اين مواداضافي كه داراي تركيبات شيميايي متنوعي چون استرهاي چرب،اسيدسولفونيك ومشتقات حاصله ازواكنش هاي آمين هاي بااسيدهاي چرب مي باشندسبب پراكندگي يك مايع درمايع مخلوط نشدني ديگري گشته وبدين ترتيب تشكيل امولسيون ها رامي دهند.
موادخيس كننده:اين موادبايدبانبات نيزسازگاربوده وقدرت ثبات لايه محلول سمي رادربرابربارندگي كاهش ندهد.اين امربخصوص درمورد استفاده از قارچ كش هااهميت
فوق العاده اي دارد.
موادچسباننده:مواداضافي هستندكه خاصيت چسبندگي گردها ودوام محلول هارا
نسبت به باران افزايش مي دهند.ازاين موادمي توان ژلاتين-كاءين-ژله ها-نشاسته-صمغ-پكتين ها-املاح اسيدهاي چرب-موادمعدني-روغن هاي نباتي ورئغن هاي ماهي نام برد.
طرزتاثيرسموم شيميايي:1-سموم گوارشي2-سموم تماسي3-سموم تنفسي
4-سموم فاسدكننده 5-سموم سيستميك
*موادموثرسموم شيميايي:1-قارچ كش ها:تركيبات مسي،گوگرد،جيوه
قارچ كش هاي آلي رامي توان به گروه هاي زير طبقه بندي نمود:
1-تيوكارباماتها:اين سموم شامل:زينب –مانب-فربام-زيرام-اين سموم جهت مبارزه با
بيماري هاي قارچي به كارمي روند از جمله بيماري لكه قهوه اي قهوه بيماري سفيدك دروغي توتون –لكه سياه سيب
2-تيورامها:اين تركيبات املاح فلزي نبوده بلكه دي سولفيد ميباشند واكثر تجارب مربوط
به آنها از به كاربردن تركيTMTDبدست آمده است.دردرجه حرارت پايين اثر آن قابل مقايسه با تيوكاربا ماتها نيست ليكن تاثير مطلوبي بررنگ ميوه هادارد.
بيماري قارچي زيررامي توان باتيورامهاكنترل نمود:بيماري لكه قهوه اي قهوه-بيماري
لكه برگي قهوه –بيماري لكه برگي برنج
3-كلرونيتروبنزن ها:بيماري قارچي زير راباكلرونيتروبنزن مي توان كنترل كرد:
1-انواع بوته ميري ومرگ گياهچه 2-زنگ سياه پياز 3-بيماري لكه قهوه اي
سيب زميني4-كاپتان 5-كاراتان
حشره كش ها:هيدروكربن هاي كلره:ددت-گامكسان-توكسافن-اندرين-
تيودان-پاراتيون-متيل پاراتيون-مالاتيون-كلروتيون-ديازينون-گوزاتيون –تريكلروفون-
انواع سموم سيستميك عبارتنداز:1-ديمتون 2-فوسدرين 3-فسفاميدون
4-دي متوات
كنه كش ها:درطول چندين سال گذشته بكاربردن سموم غير سيستميك
استرهاي اسيذفسفريك عليه كنه هاي تار عنكبو تي نشان داده كه آفات مزبور
با توليدنسل هاي متعددتدريجا به سموم فسفره مقاومت پيداكردندازاين رو
كنه كش هاي اختصاصي ساخته شدند.
مهمترين موادكنه كش:1-بنزين سولفات-كلروسايد-دينيتروآلكيل-فنيل آكريلات
كلتان –تتراديفون-تتراكلروديفنيلسولفيد
نماتدكش ها:
1-كلروپيكرين2-ددت3-واپام4-متيل ايزوتيوسيانات5-مايلون6-نماگون
حلزون كش ها:متالوييدپودربي بووبي طعم بلوري شكلي بوده وسموم ويژه مبارزه
با حلزون ها ميباشد.ازطريق دستگاه گوارشي وتماسي مؤثربوده ليكن خاصيت جلب
حلزون هاراندارد.
موش كش ها:پيازعنصل قرمز-آلفانفتيل تيودا-فسفردوزنگ-مشتقات كومارين-
هيدروكربن هاي كلره
علف كش ها:علف كش هاي غير انتخابي-علف كش هاي انتخابي-علف كش هاي
تماسي-علف كش هاي هورموني-علف كش هاي غير هورموني
موادمؤثر علف كش ها عبارتنداز:1-كلراتها2-تري كلرواستات3-دالاپن4-آمينوتريازول
علف كش هاي انتخابي:علف كش هاي تماسي-نيتروفنولها-پنتاكلروفنول PCP
علف كش هاي هورموني:علف كش هاي زير ازانواع علف كش هاي هورموني هستند:ِِِِِ2-4-D-MCPA –CMPP-MCPB-2,5,5-T
علف كش هاي غير هورموني:
1-كارباماتها2-مشتقات اوره3-تريازين ها4-سيمازين5-آترازين
منبع:گیاه پزشک